Preloader

#ReceptaOdDietetyka: Cukrzyca typu II

Katarzyna Wolna

#ReceptaOdDietetyka to seria krótkich wpisów, w których „w pigułce” przedstawiamy Wam poszczególne choroby cywilizacyjne lub dietozależne. Od przyczyny choroby, przez objawy i diagnozę, po działania profilaktyczne i zalecaną dietę – możecie je traktować jako know how w celu radzenia sobie z objawami lub minimalizowania ryzyka ich wystąpienia.

Na samym początku, królowa chorób dieto-zależnych. To choroba, na którą choruje około 6% dorosłych mieszkańców świata i którą już w 2012 roku Światowa Organizacja Zdrowia uznała za epidemię o zasięgu globalnym: cukrzyca typu II!

O CHOROBIE:

Cukrzyca typu II to najczęściej występujący typ cukrzycy. Choroba przeważnie jest efektem otyłości i złych nawyków żywieniowych (choć czas i tempo jej rozwoju w dużej mierze determinuje również predyspozycja genetyczna). Rozwija się wtedy, gdy organizm ma problem z utrzymaniem prawidłowych stężeń glukozy i insuliny w surowicy krwi, co ma miejsce m.in. w przypadku insulinooporności. Nieprawidłowości związane z zaburzeniami gospodarki glukozy najczęściej mają swój początek w złych nawykach żywieniowych, prowadzących do otyłości. Otyłość powoduje problemy z wchłanianiem glukozy i niejako zmusza trzustkę do nadprodukcji insuliny. Po kilku lub kilkunastu latach takiego stanu rzeczy  sprawność komórek beta trzustki znacznie spada, insulina jest produkowana w coraz mniejszej ilości, na skutek czego poziom glukozy jest permanentnie podwyższony. W takiej sytuacji rozpoznajemy cukrzycę typu 2.

OBJAWY:

    • nadmierne pragnienie,
    • częste oddawanie moczu,
    • ogólne osłabienie,
    • częste infekcje układu moczowo-płciowego (grzybicze i drożdżakowe, ale też różnego rodzaju stany zapalne, np. pochwy),
    • obniżona odporność,
    • spadki energii i senność po posiłkach (czasem zdarzają się również zawroty głowy),
    • spadek masy ciała przy nieuregulowanej glikemii,
    • napady wilczego głodu,
    • swędzenie skóry.

 

DIAGNOSTYKA:

Podstawowe badania diagnostyczne to glukoza na czczo oraz krzywa glukozowo-insulinowa.

Najczęściej rekomendowanym badaniem jest sprawdzenie stężenia glukozy na czczo – rozpoznanie cukrzycy można podejrzewać przy wyniku ≥ 5,6 mmol/l. Przeważnie jednak sam pojedynczy wynik stosunkowo niewiele nam powie – chyba że osiąga wartość > 7 mmol/l. Generalnie lekarze rodzinni przeważnie stawiają diagnozę na podstawie minimum trzykrotnego badania poziomu glukozy (który za każdym razem musi wykraczać poza normę) oraz współwystępowania chorób takich jak: otyłość, hipercholesterolemia (wysoki cholesterol) oraz nadciśnienie tętnicze lub choroby serca.

Bardzo przydatnym parametrem w kontekście zaburzeń gospodarki cukrowej będzie również pomiar stężenia insuliny na czczo. Jeżeli istnieją przesłanki, że problem ten występuje, ostateczną diagnozę stawia się po wykonaniu testu tolerancji glukozy (tzw. „krzywa cukrowa/glukozy”), którą poleca się wykonywać równocześnie z oznaczeniem insuliny („krzywa insulinowa”). To „złoty standard” diagnostyczny.

 5 DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH:

1. Dbaj o utrzymanie prawidłowej masy ciała – nadwaga i otyłość znacznie zwiększają ryzyko wystąpienia cukrzycy. To, czy Twoja masa ciała jest prawidłowa, możesz sprawdzić m.in. za pomocą kalkulatorów BMI dostępnych online.

2. Zachowuj przerwy pomiędzy posiłkami – staraj się jeść regularne, o dostosowanych do swojego trybu życia porach. Nie musisz jeść zawsze 5-ciu posiłków dziennie z zegarkiem w ręku, ale dobrze wypracować sobie jakiś schemat, np. 3 posiłki o stałych godzinach (+/- 90 minut) i jedna przekąska. Zamiast „wrzucać” co chwilę coś na ząb, lepiej zwiększyć objętość porcji (np. poprzez dodanie do posiłków większej ilości warzyw), co pozwoli zachować sytość na dłużej i tym sposobem ułatwi utrzymanie przerw.

3. Zwracaj uwagę na źródła węglowodanów w diecie – pieczywo białe zamień na pełnoziarniste, jasny makaron na razowy, a od czasu do czasu zamiast białego ryżu jedz brązowy lub kasze. Komponując posiłki staraj się, aby były one pełnowartościowe (czyli zawierały źródła węglowodanów, białek i tłuszczu), a nie oparte na jednym makroskładniku – lepiej zjeść jabłko z orzechami, niż samo jabłko, albo (jeszcze korzystniej) – jabłko z orzechami i wysoko-białkowym jogurtem!

4. Wybieraj „lepsze” źródła tłuszczu – ogranicz tłuszcze zwierzęce, które upośledzają wrażliwość na insulinę, a postaw na oleje roślinne, nierafinowane, tłoczone na zimno. Polecane przez nas to: oliwa z oliwek, olej lniany, olej z orzechów włoskich, olej z wiesiołka, olej z ogórecznika… Zwiększ w diecie udział tłustych ryb i owoców morza, będących jednym z głównych źródeł kwasów omega-3. W praktyce – zamiast smażyć na maśle klarowanym lub oleju kokosowym, postaw na oliwę z oliwek lub olej rzepakowy. Przynajmniej 2-3 razy w tygodniu zjedz tłustą rybę na kolację (kanapki z łososiem, sałatka z makrelą, makaron z sardynkami…). A zamiast wędliny, upiecz w piekarniku pierś z indyka!

5. Bądź aktywny – ruch poprawia wrażliwość tkanek na insulinę i pomaga w utrzymaniu prawidłowej masy ciała. Oczywiście zalecenie to nie oznacza, że od jutra powinieneś zacząć trenować jak do maratonu, ale np. już 10 minut ćwiczeń z rana (przysiady, pajacyki, podskoki), na pewno będzie z korzyścią dla Twojego zdrowia i samopoczucia. Dodatkowo do swojego planu dnia dodaj min. 30 minut spaceru. Z tygodnia na tydzień możesz zwiększać intensywność i czas trwania wykonywanych aktywności. Jestem pewna, że po niedługim czasie wejdą Ci one w nawyk. 🙂 

JAKA DIETA?

Przy cukrzycy typu 2 sprawdzi się większość diet bazujących na produktach nisko-przetworzonych, o niskim lub średnim indeksie glikemicznym – czyli tzw. diety niskoglikemiczne. Chodzi o to, by w menu ograniczyć łatwo przyswajalne węglowodany, a stawiać na ich złożone źródła. W gabinecie, przy tego typu problemach często opieramy się na modelu diety śródziemnomorskiej, indywidualnie dopasowując kaloryczność i źródła węglowodanów. Warto również zwrócić uwagę na to, aby wszystkie posiłki były odpowiednio zbilansowane w białko, tłuszcze i węglowodany.

U niektórych równie dobra, a nawet korzystniejsza, może okazać się dieta nisko-węglowodanowa lub ketogeniczna albo ich odmiany, na przykład śniadania białkowo-tłuszczowe. Wszystkie te strategie będą dobrym rozwiązaniem dla osób z dużą otyłością, prowadzących siedzący tryb życia i nie przepadających za węglowodanami 😉 Tego typu metody odżywiania najlepiej już jednak wdrażać w kontakcie ze specjalistą, ponieważ dietą nisko-węglowodanową można sobie równie łatwo pomóc, co zaszkodzić. Świetnie jednak dają sobie radę w opanowaniu szalejących wyników glukozy!

W kontekście dietoterapii w cukrzycy typu II polecam też wziąć sobie do serca wszystkie porady zawarte w działaniach profilaktycznych, które będą aktualne również w walce z pełnoobjawową chorobą.  

SUPLEMENTACJA:

Suplementy są wisienką na torcie – zawsze dodatkiem, nigdy podstawą leczenia. Nie zastąpią zbilansowanej diety, ale mogą wspomóc w procesie zdrowienia – to takie ostatnie 10%, które dopełni nasze działania. Pamiętajcie też, że dawki suplementów, ilość i sposób stosowania muszą być dopasowane indywidualnie. Równie ważna będzie też jakość suplementów.

kod zniżka testosterone.pl

W cukrzycy typu II skupiamy się na działaniu przeciwzapalnym oraz na spowolnieniu wzrostu poziomu cukru we krwi po posiłkach. Przydatne będą:

    • kwasy Omega-3 – zmniejszają stany zapalne, wpływają korzystnie na profil lipidowy i zapobiegają chorobom układu krążenia. Dodatkowo, wzmacniają odporność organizmu i wpływają na poprawę funkcji kognitywnych.
    • witamina D3 + K2 – w celu uzupełnienia niedoborów, przy czym pamiętajmy, że osoby cierpiące na cukrzycę mają często nadwagę lub otyłość, więc dawki witaminy D3 powinny być większe od standardowych 2000 IU!
    • Kurkumina – posiada właściwości przeciwzapalne, działa neuroprotekcyjnie, wzmacnia ochronę układu sercowo – naczyniowego i wpływa korzystnie na pracę dróg żółciowych. Ważne, abyśmy szukali suplementów z określonym procentem standaryzowanych kurkuminoidów oraz dodatkiem ekstraktu z czarnego pieprzu, który poprawia wchłanialność. Niestety, spożywanie samej kurkumy jako przyprawy może się okazać zbyt słabym działaniem.
    • Berberyna – to zioło wpływające pozytywnie na poziom glukozy i cholesterolu we krwi. Berberyna poprawia wrażliwość komórek na insulinę, czyli spowoduje, że nasze tkanki szybciej zareagują na cukier. Będzie redukowała stany nagłego „skoku” cukru, ale uwaga, bo w za dużej dawce może nam zafundować hipoglikemię!
    • Inozytol (najlepiej w formie Myo-Inozytolu) – podobnie jak berberyna, pomaga przywrócić prawidłowy metabolizm glukozy. Oprócz tego, wpływa korzystnie na poziomy hormonów i wspiera płodność (dlatego rekomendowany jest w terapii PCOS), poprawia wrażliwość na insulinę i reguluje profil lipidowy.
    • Magnez – w kontekście problemów z gospodarką cukrową – poprawia wrażliwość insulinową. Ale co ważniejsze, przy zażywaniu metforminy (lek często stosowany w terapii cukrzycy typu II) często występują jego niedobory – wówczas warto go suplementować.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witaj!

Nazywam się Anna Przebinda. Zawodowo jestem psychodietetykiem i zajmuję się tym, by inni osiągali cele zdrowotne, sportowe oraz sylwetkowe tak, jak lubię: szybko, łatwo, efektywnie. Prywatnie – jestem fanką kawy i kotów, a w wolnym czasie trenuję do górskich ultramaratonów.

Z widelcem po zdrowie

Poradnia Z widelcem po zdrowie powstała, by pomóc innym znaleźć optymalny system żywienia. Z podopiecznymi realizujemy ich cele: poprawę zdrowia, zmianę sylwetki, lepsze samopoczucie. To miejsce, w którym stosujemy nowoczesne zasady dietetyki opartej na faktach, bo wierzymy, że istnieje cienka linia pomiędzy „jeść” a „odżywiać” – i tę równowagę chcemy pomóc Wam znaleźć.

Gotowe jadłospisy

 

Współpraca

Facebook

Najnowsze wpisy:

Z widelcem po zdrowie

Zamieszczane na tym blogu treści służą edukacji. Nie mogą być traktowane jako profesjonalna porada lekarska, diagnostyka czy leczenie. Każdy problem zdrowotny należy konsultować z lekarzem. Autorzy mają na celu przedstawienie rzetelnych i wartościowych informacji, jednak nie biorą odpowiedzialności za sposób ich wykorzystywania.

Newsletter

© 2020 Z WIDELCEM PO ZDROWIE

Realizacja: Daniel Kozina