Dlaczego nie mogę schudnąć, czyli psychologia odchudzania

wolny metabolizm iifym odchudzanie dieta jak schudnąć załamanie metaboliczne insulinooporność dieta w niedoczynności tarczycy nie mogę schudnąć jem mało a nie chudnę

Dlaczego nie mogę schudnąć? Dla wielu osób odpowiedź na to pytanie jest banalna. Ale czy tak jest naprawdę? Co może powodować, że nie możesz schudnąć? 

Czy odchudzanie jest łatwe?

Patrząc na odchudzanie pod kątem fizjologicznym, jest to całkiem prosty proces. Nasze ciało podlega kilku podstawowym zasadom, z których najważniejszą jest pierwsza zasada termodynamiki. Mówi ona jasno, że energia dostarczona musi zostać spożytkowana – “wydana” na różne procesy lub “zmagazynowana” na później. Jemy pożywienie, które ma określoną ilość kalorii i dostarcza nam odpowiednio dużo energii. Jeśli wykorzystamy ją w całości (np. na ruch), utrzymujemy status quo. Jeśli nie, pozostałą energię “odłożymy” na później, magazynując ją w postaci glikogenu, włókien mięśniowych lub tkanki tłuszczowej. Jeśli natomiast wykorzystamy więcej niż spożyjemy, schudniemy – organizm z owych magazynów “pobierze” energię, aby zachować ciągłość funkcjonowania.

Skoro to takie proste, to dlaczego odchudzanie nie udaje się każdemu?

Dlaczego tak często słyszę od moich podopiecznych: “Byłam już na dietach, ale nie mogę schudnąć na stałe”?

Dlaczego nie mogę schudnąć psychologia odchudzania psychodietetyk dietetyk kraków

Po prostu “jedz mniej”..?

Calories in, calories out, czyli teoria mówiąca o tym, że deficyt kaloryczny jest najważniejszym aspektem chudnięcia, jest obecnie najlepiej popartą dowodami naukowymi teorią odchudzania. Pisałam tydzień temu o IIFYM jako strategii, która mocno nawiązuje do tematu. Jeśli jesz mniej niż wydatkujesz, nawet “niezdrowych” produktów, powinieneś chudnąć.

Wielu innych trenerów, dietetyków, specjalistów od spraw żywienia w swoich wypowiedziach wręcz wyśmiewa osoby zasłaniające się insulinoopornością, niedoczynnością tarczycy i wolnym metabolizmem. To mają być “wygodne wymówki”, którymi usprawiedliwiamy sięganie po ciastko i opuszczanie treningu.

Moim zdaniem, to nie takie proste.

Dlaczego nie mogę schudnąć psychologia odchudzania psychodietetyk dietetyk kraków

Dlaczego więc nie mogę schudnąć?

Wielu osobom ciężko jest jeść mniej z kilku powodów. O kilku z nich pisałam w artykule Od czego tyjemy. Otacza nas łatwa i przyjemna, wysoko-kaloryczna żywność, a wysiłku fizycznego mamy z dnia na dzień coraz mniej. Z roku na rok przybieramy na wadze, pewnego dnia budząc się z ręką w nocniku – z nadwagą i problemami z wejściem na 5. piętro.

Znam te problemy, bo słyszę o nich często w gabinecie.

Chudnąć byłoby o wiele łatwiej, gdybyśmy byli po prostu sumą procesów fizjologicznych 😉 Jak maszyna – wrzucamy X ton węgla, otrzymujemy X kilodżuli ciepła.

Pech chciał, że do tego mechanizmu otrzymaliśmy mnóstwo procesów psychologicznych, które sprawę komplikują.

Jestem z wykształcenia psychologiem i psychodietetykiem. Pracuję zarówno z osobami, którym odchudzanie idzie zadziwiająco prosto.

Pracuję też z podopiecznymi, którzy cierpią na otyłość i choć wydaje się, że praca będzie łatwa i szybka, nieraz borykamy się z przeszkodami.

Rozumiem to, bo jedzenie zdrowo jest trudne 😉 Wymaga wiedzy, czasu i wsparcia.

Właśnie po to wymyślono dietetyków 😉

Dlaczego nie mogę schudnąć psychologia odchudzania psychodietetyk dietetyk kraków

Jakie czynniki ignorują “specjaliści”?

Złote rady na poczytnych portalach to jedno, ale jest szereg czynników, które musimy rozważyć, by ułożyć zdrową i skuteczną dietę.

Zastanówmy się nad kilkoma:

  • Tak naprawdę nie wiemy, ile kalorii powinniśmy zjadać 😉 O ile możemy w miarę łatwo tę liczbę zwiększyć poprzez aktywność fizyczną (treningową i poza-treningową), o tyle duża część naszej podstawowej przemiany materii to choćby praca organów i kwestia temperamentu. Niektórzy rodzą się z mniej korzystnymi genami – łatwiej będzie im przytyć, ciężej schudnąć.

 

  • Metabolizm można spowolnić. Nie w potocznym rozumieniu tego zjawiska, ale częste, radykalne diety 1000 kcal prowadzą do utraty masy mięśniowej, a to pociąga za sobą niższą podstawową przemianę materii. Od diety do diety, chudnąć będzie coraz ciężej, bo spalamy coraz mniej kalorii w ciągu dnia.

Dlaczego nie mogę schudnąć psychologia odchudzania psychodietetyk dietetyk kraków

  • Insulinooporność ma znaczenie. Osoby insulinooporne mogą częściej odczuwać głód – co może prowadzić do przejadania kalorii. Ciężej im oprzeć się zjedzeniu ciastka, bo są bardziej podatne na zapach czy widok jedzenia.

 

  • Niedoczynność tarczycy też ma znaczenie. Hormony T3 i T4 są mocno powiązane z sylwetką, bo mają wpływ na podstawową przemianę materii, termogenezę, metabolizm glukozy i tłuszczów oraz to, ile jemy. Z kolei spadek wagi może pomóc w ustabilizowania poziomu tych hormonów – nawet do momentów, w których leczenie przestaje być konieczne.

 

  • Otyłość to w końcu choroba. I choć uważam, że dieta odchudzająca jest najskuteczniejszym sposobem leczenia, z pokorą podchodzę do chaosu, jaki robi w organizmie. Nadmiar tkanki tłuszczowej powoduje zaburzenia hormonalne, wpływa na poczucie sytości, na wybory żywieniowe, powoduje stany zapalne i zaburza pracy mitochondriów, upośledza wytwarzanie energii, promuje zaburzenia nastroju… To błędne koło – jak już dorobimy się nadmiaru tkanki tłuszczowej, wiele mechanizmów powstrzymuje jej utratę.

Dlatego uważam, że chudnięcie to proces, który wymaga od Was chęci, wiary i samozaparcia 😉 Zawsze pisząc jadłospisy stawiam na to, aby dieta była skuteczna, ale również smaczna, prosta, szybka, uniwersalna. Żeby nie zabierała dużo czasu, korzystała z łatwych składników i nie kosztowała miliony monet 🙂

Dlaczego nie mogę schudnąć psychologia odchudzania psychodietetyk dietetyk kraków

Poczucie własnej wartości

Za pytaniem “dlaczego nie mogę schudnąć” nie kryje się leniwa, roszczeniowa osoba 😉 Ale osoba napotykająca na swojej drodze problemy.

W końcu, z sylwetką bardzo mocno związane jest poczucie własnej wartości. To pewnie dla Was oczywiste, ale popatrzcie na wynikające z tego implikacje. Takie postrzeganie siebie przeważnie wiąże się też z niskim poczuciem własnej skuteczności, czyli przekonaniem, że nie jestem w stanie osiągnąć założonych celów. Zatem nie lubię siebie, ale nie wierzę, że potrafię to zmienić. Niskie poczucie własnej skuteczności powoduje, że często w ogóle nie podejmujemy kroków w celu zmiany, bo boimy się porażki.

W takim przekonaniu łatwo tkwić szczególnie wtedy, gdy już kiedyś się odchudzaliśmy i skutki były mizerne. Kto z nas nigdy nie spróbował niemożliwej do utrzymania diety-cud? Chudniemy 8 kg w 6 tygodni – super. Ale niska podaż energii doprowadza do momentu, w którym głód staje się nie do powstrzymania – rzucamy się więc na jedzenie, a po dwóch miesiącach wszystkie kilogramy wracają. To utwierdza przekonanie, że nie jesteśmy w stanie schudnąć.

Mimo że diet cud nie da się utrzymać i to nie Twoja wina, że się nie udało 🙂

Dlaczego nie mogę schudnąć psychologia odchudzania psychodietetyk dietetyk kraków

Wiążemy z jedzeniem emocje, i to jest bardzo duży problem. Otaczająca nas dziś żywność dostarcza przyjemności i często w ten sposób staramy się rozładować stres. A jak wiecie, przyjemności uzależniają. Po latach, wielu osobom niezmiernie ciężko jest znaleźć zamiennik dla słodyczy, bo wymaga to pracy nad schematami zachowania.

A w końcu…

Obecna pop-kultura wychwala sylwetkę nie tyle szczupłą, co atletyczną – która dla wielu osób o umiarkowanym wysiłku fizycznym będzie ciężka do osiągnięcia bez bardzo restrykcyjnych diet. Mało kto pamięta, że zdrowy poziom tkanki tłuszczowej u mało aktywnej kobiety to 25-31%, u mężczyzny 18-24%…

To wszystko powoduje, że złote rady, diety cud, niedopasowane jadłospisy doprowadzają do przekonania, że nigdy nie schudniesz.

To błąd!

Jedzenie w dzisiejszych czasach wymaga zaufanego przewodnika 🙂 I ciężko kogokolwiek za to winić. Z każdej strony docierają do nas skrajnie różne informacje wygłaszane przez “autorytety” – jedz tłuszcz, unikaj węglowodanów – unikaj tłuszczu, jedz węgle – nie jedz glutenu – jedz co chcesz, ale z umiarem… Diety reklamowane są przez modelki i aktorki, a my chłoniemy jak gąbka przerobione zdjęcia z instagrama.

Dlaczego nie mogę schudnąć psychologia odchudzania psychodietetyk dietetyk kraków

Nie mogę schudnąć… co zrobić?

Po pierwsze, nie poddawaj się 😉

Tak, tak, napisałam dużo o tym, jak odchudzanie może być ciężkie, ale to też proces, który daje wiele: radości, wolności, poczucia sprawczości 🙂

Podchodź tylko mądrze do odchudzania. Pamiętaj, że to, co sprawdziło się u Twojej koleżanki, nie musi działać u Ciebie. 

Tym bardziej, że na każdym kroku czają się pułapki i nawet gdy myślimy, że robimy dobrze – jemy zdrowo – możemy popełniać błędy. I to nie jest niczyja wina ani powód do wstydu. Moim ulubionym przykładem są koktajle i soki owocowe. Jasne, słyszymy, że są zdrowe – ale koktajl z mango i bananem na jogurcie greckim może mieć za naprawdę dużo kalorii. Chcemy jeść więcej warzyw, więc poza sezonem sięgamy po warzywa na patelnię. Super, ale wybraliśmy te w sosie, które mają ponad 10 g tłuszczu w 100 g (takimi może poszczycić się Frosta: klik). Albo gotową surówkę w plastikowym kubeczku. Albo pastę warzywną, gdzie tłuszczu jest nawet więcej. Zamieniliśmy cukier na miód – który kalorii ma więcej. Zamiast Bounty, jemy batony proteinowe – które kalorycznie nie różnią się wcale, a czasem wypadają wręcz gorzej. Zamiast do McDonald’s idziemy do Salad Story, gdzie bierzemy dużego Cezara (435 kcal) z małym sosem, albo niech będzie – z oliwą z oliwek (247 kcal) i sok Kapuściany Detox (210 kcal). Jesteśmy 900 kcal do przodu.

Dlaczego nie mogę schudnąć psychologia odchudzania psychodietetyk dietetyk kraków

Dlatego pamiętaj, że pytanie “nie mogę schudnąć” nie jest głupią wymówką 😉 Ale realnym problemem.

W odchudzaniu dobrze mieć partnera. Rozglądnij się za dobrym specjalistą – zawsze możesz też do mnie napisać z problemami. Nawet jeśli wydają Ci się banalne 😉

Sama mogę Ci polecić artykuły na tej stronie. Często poruszam temat błędów dietetycznych czy problemów w odchudzaniu:

Znajdziesz tu sporo wiedzy, jak sobie radzić w trudnych momentach 🙂

Skorzystaj też z oferty sklepu – znajdziesz tam jadłospisy, które pomogą Ci schudnąć. To nie są schematyczne diety cud ;), ale plany żywieniowe nastawione na zdrową, gęstą odżywczo dietę, na jakiej dziesiątki moich klientek traciły wagę… ale razem z bezpłatnym poradnikiem i listą zamienników stanowią Twój przewodnik po odżywianiu na zawsze 🙂

Dlaczego piszę ten post? Bo choć zgadzam się z tym, że ilość kalorii jest najważniejsza w kontekście odchudzania, z dużą pokorą podchodzę do całego procesu. Istnieje ogrom mechanizmów, bardziej lub mniej świadomych, które wpływają na to, czy odniesiemy sukces.

Nie każdy wygrał na loterii genetycznej, nie każdy ma nieugiętą siłę woli – i nie zawsze zdrowe wybory przychodzą nam łatwo.

Jeśli masz do mnie jakieś pytania, napisz!

UDOSTĘPNIJ POST

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email