Preloader

Niedoczynność tarczycy dieta i suplementacja

Anna Przebinda

Niedoczynność tarczycy dieta i suplementacja. Czy dieta ma znaczenie przy niedoczynności tarczycy? Co jeść, a czego nie jeść przy niedoczynności tarczycy? Jakie suplementy stosować?

Niedoczynność tarczycy to obecnie bardzo częsta choroba… tak częsta, że przez część osób ignorowana. Pracuję z ogromem pacjentek z niedoczynnością tarczycy. Często udaje się nam wyrównać wyniki badań stosując dietę, choć sama żywność to nie wszystko…

Zanim przejdziesz dalej, przeczytaj też o diagnostyce tarczycy i chorobach tarczycy w ogóle.

Czy dieta wpływa na tarczycę?

Prawdą jest, że coraz więcej schorzeń ląduje w worku “choroby dietozależne”, choć moim zdaniem jest to zbytnie uogólnienie. Myślę, że powinniśmy częściej mówić o chorobach zależnych od stylu życia, bo jedzenie w oderwaniu od innych aspektów – snu, aktywności fizycznej – będzie tylko częścią obrazka.

Jedząc odpowiednio rzeczywiście możemy w znacznym stopniu poprawić proces powrotu do zdrowia, a czasem nawet nie dopuścić do rozwoju zaburzenia – a problemy z tarczycą zdarzają się coraz częściej. Lista objawów zaburzeń pracy tarczycy jest długa (za Medycyną Praktyczną):

  • uczucie ciągłego zimna
  • zmęczenie / senność
  • depresja
  • zaburzenia pamięci
  • przyrost masy ciała
  • rzadsze oddawanie stolca / zaparcia
  • spowolnienie czynności serca, nadciśnienie tętnicze
  • sucha łuszcząca się blada skóra, suche włosy
  • zaburzenia miesiączkowania, niepłodność.

Niedoczynność tarczycy dieta Dieta przy niedoczynności tarczycy Dieta przy niedoczynności tarczycy jadłospis niedoczynność tarczycy czego nie jeść

Niedoczynność tarczycy dieta – jod

Odpowiednia podaż jodu jest konieczna dla sprawnego funkcjonowania tarczycy. Nasze minimalne zapotrzebowanie na ten pierwiastek wynosi zaledwie 50 µg, choć spożywać powinniśmy około 90 – 110 µg, a w sytuacji niedoborów suplementujemy między 150 a 200 µg. 

Jod jest jednak dla tarczycy niezbędny i jego niedobór często powoduje niedoczynność pierwotną. W latach pięćdziesiątych to niedobór jodu był najczęstszą przyczyną występowania niedoczynności tarczycy, dziś to miano przypadło chorobie Hashimoto. Wciąż zdarza się, że spożywamy go za mało.

Skomplikowana jest rola jodu w przebiegu choroby Hashimoto, bo nadmiar jodu powoduje zwiększoną ilość enzymu TPO, przeciwko któremu przeważnie pacjenci produkują przeciwciała. Tutaj należy ostrożnie podchodzić do suplementacji dużych dawek jodu tak, aby zapewnić jego odpowiednią podaż, ale nie przesadzić. 

Najlepiej zdać się na zaufanego specjalistę, który pomoże dobrać odpowiednią dawkę lub preparat.

Możemy też zbadać, czy nie cierpimy na niedobór jodu. Badanie polega na oznaczeniu stężenia jodu w dobowej zbiórce moczu. Ponieważ około 80% pierwiastka jest wydalane z moczem przez nerki, im mniej go w naszej próbce – tym gorzej.

Dla jodu, przy chorobach tarczycy warto zwiększyć podaż ryb w naszym menu. Dorsz i mintaj są znakomitym źródłem jodu (około 110 µg na 100 g), w drugiej kolejności mamy makrelę, tuńczyka i sardynki (około 30 µg). Jedna porcja ryby kilka razy w tygodniu może rozwiązać wszystkie problemy z niedoborem. Przydadzą się też algi, pieczone ziemniaki, suszona żurawina (choć ta jest dosładzana, pamiętajcie!).

Niedoczynność tarczycy dieta Dieta przy niedoczynności tarczycy Dieta przy niedoczynności tarczycy jadłospis niedoczynność tarczycy czego nie jeść

Niedoczynność tarczycy dieta – warzywa krzyżowe i goitrogeny

Skoro od jodu zaczęliśmy – odpowiednia podaż to jedno, przyswajalność to drugie.

Goitrogeny to substancje chemiczne które hamują wchłanianie jodu bądź działanie TPO i zmniejszają zdolność tarczycy do produkcji podstawowego hormonu T4. Znajdziemy je w soi i produktach sojowych, warzywach krzyżowych (brukselka, kapusta, kalafior, brokuł…), kaszy jaglanej i niektórych orzechach. Lista jest naprawdę długa. 

Prawda jest taka, że niedoczynność tarczycy nie oznacza, że nie możemy nigdy spożywać powyższych produktów. W stanie niedoboru jodu, owszem, warto na czas wyrównania poziomu pierwiastka wykluczyć ich spożycie. Cała historia wokół goitrogenów miała o wiele większe znaczenie wtedy, gdy niedobory były powszechne.

Jeśli badania nie wykazują problemów, to nie ma potrzeby, by wyrzucać je zupełnie – wystarczy ograniczyć i zawsze gotować. A jeśli zastępujecie produkty odzwierzęce soją, warto rozważyć wprowadzenia kilku różnych źródeł białka.

Jeśli zresztą o białku mowa – w niedoczynności tarczycy warto zadbać o odpowiednią podaż i przyswajalność białka. Nie wydaje mi się, aby to był dobry moment na testowanie diety wegańskiej czy wegetariańskiej, bo T4 powstaje z aminokwasu tyrozyna. 

Zbilansowanie roślinnego jadłospisu w niedoczynności tarczycy nie jest niemożliwe, ale może być bardzo trudne i w większości wymaga konsultacji z dietetykiem.

Niedoczynność tarczycy dieta Dieta przy niedoczynności tarczycy Dieta przy niedoczynności tarczycy jadłospis niedoczynność tarczycy czego nie jeść

Niedoczynność tarczycy dieta – selen, witaminy i minerały

Dużym problemem są niedobory żelaza. Wiele osób dziś unika mięsa czerwonego, niewiele spożywa podroby, a dzienne zapotrzebowanie na żelazo jest duże. Odpowiedni poziom żelaza umożliwia sprawne działanie TPO, a bez TPO nie ma hormonów tarczycy. Niestety, objawy anemii z niedoboru żelaza obserwuję w gabinecie bardzo często.

Sprawdź przykładowy jadłospis w anemii – 100% wegański.

Rzecz druga to selen. Selen jest pierwiastkiem, który musi być koniecznie obecny by z T4 powstało bardziej aktywne biologicznie T3. Niedobór selenu jest częsty i również możemy go zbadać. Choć przeważnie uciekam od suplementów diety, akurat po selen lubię z pacjentami sięgać, bo nie tak łatwo go zapewnić w menu. Orzechy brazylijskie są jego cennym źródłem, ale nigdy nie wiemy, ile w orzechu tego selenu jest… ciężko więc wypośrodkować dawkę. Poza nimi, dobrym źródłem są łosoś, gryka i jaja.

To dwa najważniejsze pierwiastki dla tarczycy, ale, oczywiście, nie jedyne. Potrzebujemy odpowiedniego poziomu cynku, miedzi, witamin A, B2, B3, B6, B12 i C – cały komplet jest zaangażowany w powstawanie hormonu T4 i wystarczy jeden niedobór, aby układanka się posypała. 

Czy to oznacza, że musimy sięgać po suplementy diety?

Jeśli nasze menu jest dobrze zbilansowane i różnorodne, zapewne nie. Jesteśmy w stanie dostarczyć wystarczająco dużo witamin i minerałów z diety, ale niski stopień jej przetworzenia musi być priorytetem.

Niedoczynność tarczycy dieta Dieta przy niedoczynności tarczycy Dieta przy niedoczynności tarczycy jadłospis niedoczynność tarczycy czego nie jeść

Niedoczynność tarczycy dieta – gluten, laktoza, kazeina

Nie ma solidnych doniesień naukowych, które wskazywałyby na konieczność eliminacji glutenu czy nabiału z diety przy niedoczynności tarczycy. Więcej o samym glutenie przeczytasz też tu.

Biorąc jednak pod uwagę fakt, że najczęstsza jej przyczyna – choroba Hashimoto – koreluje z częstszym zachorowaniem na celiakię niż w reszcie społeczeństwa, na pewno ważne jest podjęcie diagnostyki w tym kierunku.

Podobnie będzie z nabiałem – powinniśmy go wykluczyć tylko jeśli mamy nietolerancję bądź alergię. Jeśli to podejrzewacie, dobrym pomysłem będzie wykonanie badań w tym kierunku z zaufanym dietetykiem bądź lekarzem.

Pamiętajcie – dieta bezglutenowa i bez nabiału nie jest uniwersalnym zaleceniem dla pacjentów z niedoczynnością tarczycy! Nie jest takim nawet w obliczu współwystępowania choroby Hashimoto.

Zalecenia diety eliminacyjnej powinny być zawsze dobrane indywidualnie do Ciebie, dlatego zanim zdecydujesz się na dietę eliminacyjną, bez glutenu i bez laktozy, wykonaj badania w kierunku nietolerancji glutenu (lista tutaj!) i rozważ konsultację ze specjalistą.

Niedoczynność tarczycy dieta Dieta przy niedoczynności tarczycy Dieta przy niedoczynności tarczycy jadłospis niedoczynność tarczycy czego nie jeść

Co jeść przy niedoczynności tarczycy?

Nie ma diety, która wyleczy niedoczynność tarczycy. Zalecenia żywieniowe muszą być oparte na dokładnym wywiadzie, badaniach i zindywidualizowane.

Priorytetem powinna być dieta niskoprzetworzona – to najważniejszy wyznacznik tego, jak powinniśmy jadać. Oprócz tego warto zadbać, by w naszym menu znalazło się kilka podstawowych produktów: ryby kilka razy w tygodniu, podroby raz w tygodniu, mięso, w tym mięso czerwone, w zależności od ilości aktywności fizycznej. 

Pamiętajcie też, że nie tylko jakość żywności, ale również ilość się liczy. Tarczyca nie lubi diet ubogich kalorycznie i nisko-węglowodanowych.

Jeśli więc chcesz się odchudzać, zrób to pod okiem doświadczonego dietetyka 😉  Zaburzenia hormonalne nie są dobrym momentem na testowanie na sobie skomplikowanych protokołów, a niedoczynność może utrudniać odchudzanie przez zmniejszanie wydatkowania energii, dlatego przywrócenie równowagi hormonalnej powinno być priorytetem 🙂

 JedzOgranicz
Niedoczynność tarczycy

Żywność bogata w jod, selen i żelazo (ryby, mięso czerwone, podroby, grykę)

Żywność bogata w antyoksydanty(warzywa i owoce)

Kwasy omega 3 (tłuste ryby)

Witamina A

Menu zbilansowane kalorycznie

Soja i produkty sojowe

Warzywa krzyżowe surowe

Pestycydy, dodatki i konserwanty

Nadczynność tarczycy

Warzywa krzyżowe

Żywność bogata w antyoksydanty (warzywa i owoce)

Kwasy omega 3 (tłuste ryby)

Lekka nadwyżka kaloryczna

Żywność bogata w jod

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dodaj komentarz

Witaj!

Nazywam się Anna Przebinda. Zawodowo jestem psychodietetykiem i zajmuję się tym, by inni osiągali cele zdrowotne, sportowe oraz sylwetkowe tak, jak lubię: szybko, łatwo, efektywnie. Prywatnie – jestem fanką kawy i kotów, a w wolnym czasie trenuję do górskich ultramaratonów.

Z widelcem po zdrowie

Poradnia Z widelcem po zdrowie powstała, by pomóc innym znaleźć optymalny system żywienia. Z podopiecznymi realizujemy ich cele: poprawę zdrowia, zmianę sylwetki, lepsze samopoczucie. To miejsce, w którym stosujemy nowoczesne zasady dietetyki opartej na faktach, bo wierzymy, że istnieje cienka linia pomiędzy “jeść” a “odżywiać” – i tę równowagę chcemy pomóc Wam znaleźć.

Gotowe jadłospisy

 

Współpraca

Facebook

Najnowsze wpisy:

Z widelcem po zdrowie

Zamieszczane na tym blogu treści służą edukacji. Nie mogą być traktowane jako profesjonalna porada lekarska, diagnostyka czy leczenie. Każdy problem zdrowotny należy konsultować z lekarzem. Autorzy mają na celu przedstawienie rzetelnych i wartościowych informacji, jednak nie biorą odpowiedzialności za sposób ich wykorzystywania.

Newsletter

© 2020 Z WIDELCEM PO ZDROWIE

Realizacja: Daniel Kozina